रोज संध्याकाळी साडेचार वाजताची वेळ. ऑफिसमधून चहासाठी खाली उतरल्यावर ती मला दिसतेच. एखाद्या दिवशी नाही दिसली तर माझी नजर तिला शोधत असते. का कोण जाणे तिच्या निरागस चेहऱ्यावरचं हास्य मला खूप समाधान देऊन जातं. ती सुंदर आजिबात नाही. पण तिचे डोळे खूपच बोलके आहेत. तिच्याकडे पाहिलं की असं वाटतं, तिला मला काहीतरी सांगायाचंय. माझ्याशी खूप काही बोलायचं. पण ती फक्त गोड हसते आणि तिचा छोटूसा हास हलवून मला टाटा करते.
सावळ्या रंगाची ती... गोबरे गाल.. खूप छोटेसे किलकिले डोळे... फक्त अडीच फूट उंची आणि वयसुद्धा त्याच्याच आसपासचं तीन- चार वर्षांचं असेल. मला रोज न चुकता दिसते. आधी फक्त लांबूनच माझ्याकडे बघायची. मग एक आठवडाभर असंच चाललं. हळूहळू तिला समजायला लागंल की, मी रोज इथे चहा प्यायला येते. मग ती माझ्या भोवताली घुटमळू लागली. तिचे वडील आसपासच्याच दुकानात काहीतरी काम करतात. घरंही तिथेच कुठेतरी असावं. त्यामुळे ती दिवसभर त्याच कॉम्प्लेक्समध्ये खेळत असते. कधी चार वर्षांच्या चिमुरडी सारखी हातात बाहुली घेऊन, तर कधी वडिलांच्या बरोबरीने त्यांच्या कामातही मदत करते. शेवटी एका बापाची लेकच ती. तो काम करतोय म्हणून तिला स्वस्थ नाही बसवणार. ती सुद्धा तिचा छोटुकला कुंचा हातात घेते आणि कॉम्प्लेक्समधल्या चार फरशा स्वच्छ करते. तिला त्यातही खूप आनंद वाटतो. थोडी मजाही येते. आणि कुंचा फिरवल्याचं समाधानही तिच्या चेहऱ्यावर दिसतं. तिच्या लहानशी हातात न पेलवणारा तांब्या घेऊन कधीतरी सडा मारते आणि तापलेल्या जमिनीतून येणाऱ्या मातीच्या वासाचा दीर्घकाळ आनंद घेते. हे सगळं तिचा चेहरा बोलत असतो. तिच्या तोंडून अजूनही पुरेसे आणि स्पष्ट शब्द फुटत नाहीत. त्यामुळे ती कोणत्या भाषेत बोलते हे देखील मला समजलं नाही. पण तिला हिंदी समजतं, हे नक्की.
रोज तिच्याबद्दल विचार होतच होता.. आज न रहावून चार वाक्यं लिहाविशी वाटली.. तिथे चहासाठी येणाऱ्या सगळ्यांनाच ती ओळखीची झाली आहे. अजूनही मला तिचं नाव माहीत नाही. पण तिचं लोभसवाणं निरागसपण माझ्या कामाची शीण घालवतं हे नक्की.आमच्या चहाच्या दुकानाजवळ पायात पैंजण घालून दु़डूदुडू खेळणारी तिची पावलं उरलेला अर्धा दिवस मनात रुंजी घालतात. आता फक्त काळजी एकच वाटते, की सध्या गंमत म्हणून वडिलांच्या कामात मदत करणारे तिचे हात याच ठिकाणी रमू नयेत. त्या हातांमध्ये रंगीत पेन्सिली, पेन, खडू, कोऱ्या वह्या आणि गोष्टीची रंगीत पुस्तकं सुद्धा खेळती व्हावीत. तिच्या निखळ हास्यात लपलेलं बालपणही असंच कायम रहावं आणि व्हरांड्यात घालवलेलं बालपण जेव्हा मोठं होईल, तेव्हा बापानं खर्ची घातलेल्या घामाची तिला कदर रहावी..
सावळ्या रंगाची ती... गोबरे गाल.. खूप छोटेसे किलकिले डोळे... फक्त अडीच फूट उंची आणि वयसुद्धा त्याच्याच आसपासचं तीन- चार वर्षांचं असेल. मला रोज न चुकता दिसते. आधी फक्त लांबूनच माझ्याकडे बघायची. मग एक आठवडाभर असंच चाललं. हळूहळू तिला समजायला लागंल की, मी रोज इथे चहा प्यायला येते. मग ती माझ्या भोवताली घुटमळू लागली. तिचे वडील आसपासच्याच दुकानात काहीतरी काम करतात. घरंही तिथेच कुठेतरी असावं. त्यामुळे ती दिवसभर त्याच कॉम्प्लेक्समध्ये खेळत असते. कधी चार वर्षांच्या चिमुरडी सारखी हातात बाहुली घेऊन, तर कधी वडिलांच्या बरोबरीने त्यांच्या कामातही मदत करते. शेवटी एका बापाची लेकच ती. तो काम करतोय म्हणून तिला स्वस्थ नाही बसवणार. ती सुद्धा तिचा छोटुकला कुंचा हातात घेते आणि कॉम्प्लेक्समधल्या चार फरशा स्वच्छ करते. तिला त्यातही खूप आनंद वाटतो. थोडी मजाही येते. आणि कुंचा फिरवल्याचं समाधानही तिच्या चेहऱ्यावर दिसतं. तिच्या लहानशी हातात न पेलवणारा तांब्या घेऊन कधीतरी सडा मारते आणि तापलेल्या जमिनीतून येणाऱ्या मातीच्या वासाचा दीर्घकाळ आनंद घेते. हे सगळं तिचा चेहरा बोलत असतो. तिच्या तोंडून अजूनही पुरेसे आणि स्पष्ट शब्द फुटत नाहीत. त्यामुळे ती कोणत्या भाषेत बोलते हे देखील मला समजलं नाही. पण तिला हिंदी समजतं, हे नक्की.
रोज तिच्याबद्दल विचार होतच होता.. आज न रहावून चार वाक्यं लिहाविशी वाटली.. तिथे चहासाठी येणाऱ्या सगळ्यांनाच ती ओळखीची झाली आहे. अजूनही मला तिचं नाव माहीत नाही. पण तिचं लोभसवाणं निरागसपण माझ्या कामाची शीण घालवतं हे नक्की.आमच्या चहाच्या दुकानाजवळ पायात पैंजण घालून दु़डूदुडू खेळणारी तिची पावलं उरलेला अर्धा दिवस मनात रुंजी घालतात. आता फक्त काळजी एकच वाटते, की सध्या गंमत म्हणून वडिलांच्या कामात मदत करणारे तिचे हात याच ठिकाणी रमू नयेत. त्या हातांमध्ये रंगीत पेन्सिली, पेन, खडू, कोऱ्या वह्या आणि गोष्टीची रंगीत पुस्तकं सुद्धा खेळती व्हावीत. तिच्या निखळ हास्यात लपलेलं बालपणही असंच कायम रहावं आणि व्हरांड्यात घालवलेलं बालपण जेव्हा मोठं होईल, तेव्हा बापानं खर्ची घातलेल्या घामाची तिला कदर रहावी..
सीमा शेख
मंगळवार, १६ एप्रिल २०१३
No comments:
Post a Comment